Σελίδες

18.3.12

Πρωινό Κυριακής με δύο ήλιους κι ένα δαιμόνιο


      Η σημερινή Κυριακή έφερε όπως πάντα τις εφημερίδες της, λίγο αργότερα έναν πρωινό χρυσαφή ήλιο και πιο μετά το άνοιγμα της κάλπης για το τιμόνι του πράσινου ήλιου. Πήρα τις εφημερίδες, με έβαλε σε σκέψεις ο χρυσαφής ήλιος, αδιαφόρησα εντελώς για τον πράσινο. Οι φίλοι του διαδικτύου είχαν κι αυτοί από νωρίς ξεσηκωθεί στο πλευρό του χρυσαφή ήλιου και κόντρα στον πράσινο. Βγείτε βόλτα, πρότειναν στις σελίδες τους. Έσκισα τις ζελατίνες των εφημερίδων, περιμένοντας την Άννα να ξυπνήσει. 
     Το επιβεβαίωσα άλλη μία φορά. Οι κυριακάτικες εφημερίδες αξίζουν περισσότερο για τα βιβλία παρά για τα νέα που φέρνουν μαζί τους.  Το σημερινό ΒΗΜΑ έδινε το Δαιμόνιο του Γιώργου Θεοτοκά. Λίγα πράγματα ήξερα γι’ αυτόν: σημαντικός εκπρόσωπος της γενιάς του ’30. Από τα έργα του θα μπορούσα να μνημονεύσω μόνο την Αργώ∙ όχι πως την έχω διαβάσει. Ετοιμάστηκα να βάλω το Δαιμόνιο στο ράφι με τα υπόλοιπα της σειράς, παρακαταθήκη για μελλοντικά διαβάσματα. Άνοιξα το βιβλίο με τη συνηθισμένη μου «περιέργεια της πρώτης σελίδας»: πάντα στέκομαι προσεκτικά  στην πρώτη φράση ενός μυθιστορήματος ή ενός διηγήματος.

   «Θα ήμασταν απάνω κάτω είκοσι χρονώ όταν συνδεθήκαμε ο Ρωμύλος Χριστοφής κι εγώ…»

     Έτσι ξεκινάει το Δαιμόνιο. Δεν ξέρω τι ήταν αυτό που με τράβηξε στη μάλλον κοινότοπη αυτή εισαγωγή-προαίσθημα ίσως;-και συνέχισα να διαβάζω. Προχώρησα στην πρωτοπρόσωπη περιγραφή του Ρωμύλου και της οικογένειάς του από τον ήρωα-αφηγητή. Περνούσα τις μικρού μεγέθους σελίδες του βιβλίου με αχόρταγη ταχύτητα, έχοντας ξεχάσει τους δύο ήλιους και την Άννα που κοιμόταν ακόμα. Η αφηγηματική δεινότητα του Θεοτοκά με είχε καθηλώσει στο τραπέζι της κουζίνας. Ο καφές φίλτρου που στάλαζε στην καφετιέρα, είχε αρχίσει να μυρίζει, σημάδι ότι τσουρουφλιζόταν.
     Η αισιόδοξη σκέψη της Κυριακής: πόσα άγνωστα καταπληκτικά πράγματα καρτερούν μόνο ένα τυχαίο βήμα μου για να μου αποκαλυφθούν… Μου φαίνονται πολύ τυχεροί όσοι διάλεξαν κλασσικές σπουδές και μελέτησαν σε βάθος όλους τους θαυμαστούς συγγραφείς του παρελθόντος. Τυχεροί μου φαίνονται επίσης όσοι έκαναν ολοκληρωμένες μουσικές σπουδές σε κάποιο όργανο ή στην ίδια τη μουσική γενικά. Θα μπορούσα ακόμα να απαριθμήσω πολλές κατηγορίες τυχερών ανθρώπων. Το μεγάλο δράμα είναι πως πρέπει κανείς να διαλέξει: τούτο ή εκείνο. Δεν μπορείς όλα μαζί… Αυτό λέει κάπου ο Ρωμύλος Χριστοφής στο Δαιμόνιο. Ο αδελφός του, Θωμάς Χριστοφής, πάλεψε ανάμεσα στη μουσική και την ιατρική. Νίκησε η ιατρική, όπως και στη δική μου ζωή. Μόνο που η δική μου ιατρική άφησε πίσω της μερικά ανάπηρα θύματα, να διεκδικούν λαίμαργα τις μέρες μου.
     Το Δαιμόνιο γράφτηκε το 1938. Τη χρονιά αυτή, όπως έμαθα επίσης σήμερα, πέθανε ο Georges Méliès, περίφημος κινηματογραφιστής ή «κινηματογραφικός μάγος» όπως αναφέρεται στη βιβλιογραφία. Ήταν ο πατέρας των κινηματογραφικών εφέ. Η πατρότητα μιας οποιασδήποτε ανακάλυψης έχει συνήθως δύο συστατικά: το δαιμόνιο και την τύχη. Ο Méliès κουβάλαγε μέσα του «δαιμόνιο», όπως και οι Χριστοφήδες του Θεοτοκά, ενώ σε τύχη μετέτρεψε την ατυχία να κολλήσει μια μέρα η κινηματογραφική του μηχανή, επινοώντας έτσι το εφέ στάσης (stop trick): ένα αντικείμενο ή ένα πρόσωπο μπορούσε να εξαφανιστεί ή να μετατραπεί σε κάτι άλλο. Τα πρώιμα εκείνα κινηματογραφικά παιχνίδια γέννησαν πολλές ταινίες με αξιοπρόσεχτα για την εποχή τους εφέ, καθιστώντας τον Méliès έναν “cinemagician”. 
    Την ιστορία του Georges Méliès, δοσμένη σαν παραμύθι, είχαμε δει με την Άννα το προηγούμενο βράδυ. H ταινία Hugo του Μάρτιν Σκορτσέζε, παρά το χαλαρό σενάριο και την ευτελίζουσα (κατά την προσωπική μου άποψη) τρισδιάστατη απεικόνιση, έδινε πολλά ερεθίσματα για περαιτέρω αναζήτηση. Σήμερα το πρωί, πριν με απορροφήσει εντελώς ο Θεοτοκάς, είχα προλάβει να διαβάσω για τον Méliès στο διαδίκτυο. Γεννημένος στις 8 Δεκεμβρίου (ίδια γενέθλια με τον Τζιμ Μόρρισον) και θαμμένος τώρα πια στο Κοιμητήριο Père Lachaise (όπως εξάλλου κι εκείνος). Ο Hugo της ταινίας είναι μυθικό πρόσωπο, ένα ορφανεμένο αγόρι, που ζει σχεδόν κρυφά σε ξεχασμένα δυσπρόσιτα κομμάτια του σιδηροδρομικού σταθμού Montparnasse, κλέβοντας κρουασάν για να φάει και γρανάζια για να επισκευάσει ένα αυτοσχέδιο ρομπότ που άφησε πίσω του ο πατέρας του. Το ρομπότ ανήκε στον Georges Méliès (αυτό ήταν επινόηση του συγγραφέα του βιβλίου, Brian Selznick).
    Ο μικρός Hugo κυκλοφορεί μέσα στο σταθμό σχεδόν σαν ποντίκι: βρώμικος, πεινασμένος, αρπάζοντας κρυφά κανένα ζεστό κρουασάν ή κανένα μπουκάλι γάλα, καταδιωκόμενος διαρκώς από τον φύλακα του σταθμού. Άνθρωποι και ποντίκια του Στάινμπεκ∙ άνθρωποι-ποντίκια του σήμερα. Όσο περνάει ο καιρός, οι άνθρωποι-ποντίκια αυξάνονται. 
      Στο τραμ που πήραμε με την Άννα για να πάμε στο σινεμά, ένας επιβάτης τραβούσε αμέσως την προσοχή. Καθόταν σε μια από τις διπλές θέσεις∙ άδεια η διπλανή του και οι δύο πίσω θέσεις, παρά τους πολλούς όρθιους επιβάτες. Απροσδιόριστης ηλικίας και απερίγραπτης μυρωδιάς ο άντρας, κρατούσε ένα πλαστικό ποτήρι με ποτό που έμοιαζε με θολή μπύρα. Τα ρούχα του ήταν πολύ βρώμικα, όμως το πλέον αποκρουστικό στην όψη του ήταν τα μαλλιά του: αρκετά μακριά, ξανθωπά που έπαιρναν ν’ ασπρίζουν, κολλημένα μεταξύ τους σε μια σχεδόν άμορφη μάζα. Άθελά μου σκέφτηκα ότι πρέπει να ήταν γεμάτα ψείρες. Στην επόμενη στάση από τη δική μας, ο οδηγός κατέβηκε από τη θέση του και ήρθε να του κάνει παρατήρηση. «Ξέρεις ότι δεν επιτρέπεται αυτό εδώ μέσα», του είπε δείχνοντας το πλαστικό ποτήρι. «Άφησέ το έξω και ξαναμπές». Ο άντρας βγήκε αδιαμαρτύρητα από το τραμ και κάθισε στο παγκάκι της στάσης, χωρίς να αφήσει λεπτό από τα χέρια του το πλαστικό ποτήρι. Έβγαλε να στρίψει τσιγάρο. Πρόλαβα να παρατηρήσω ότι το χαρτάκι ήταν τσαλακωμένο και βρώμικο. Μετά, το τραμ προχώρησε και ο άνδρας χάθηκε∙ σαν το stop trick του Méliès. 
     Ο κόσμος είναι γεμάτος ζητιανιά, θα έλεγε η Ιφιγένεια Χριστοφή στο Δαιμόνιο την άλλη μέρα, πρωινό Κυριακής, με ένα χρυσαφή ήλιο στον ουρανό και έναν πράσινο στο εδώλιο.


4 σχόλια:

Margo είπε...

Πόσοι συνειρμοί και όλα ξεκίνησαν από μια Κυριακή με χρυσαφένιο ήλιο και το Βήμα με το ένθετο βιβλίο του!
Πολύ καλό κείμενο όπως πάντα!

Καλή βδομάδα να έχουμε Μαρία μου

ΜAΡΙΑ ΔΡΙΜΗ είπε...

Πώς να έχουμε καλή βδομάδα με τα σημερινά αποτελέσματα; Φαίνεται τελικά πως ο λαός ξεχνά...
Πολλά φιλιά, Μαρία μου!

Margo είπε...

Δεν έχω μάθει τίποτα ακόμα, έχω μείνει στον χρυσαφί ήλιο.. όμως με τρομάζεις.. αν έχει ξεχάσει ο κόσμος σήμερα τι θα κάνει αύριο;
Πάω να δω τι έγινε...

makis tselentis είπε...

Πολύ όμορφη ανάρτηση. Συνειρμικά τοπία, το ένα μέσα στο άλλο. Μη ζηλεύετε πάντως όσους θεωρητικά τα σπούδασαν όλα αυτά. Συνήθως αυτός είναι ο βασιλικός δρόμος για να μη τα αγαπήσεις